حملونقل دریایی، ستون فقرات تجارت جهانی است. بیش از ۸۰ درصد حجم تجارت بینالمللی کالا از طریق اقیانوسها و توسط کشتیهای کانتینربر غولپیکر انجام میشود. دلیل این محبوبیت ساده است: هیچ روشی برای جابجایی حجم عظیمی از کالا در مسافتهای طولانی، ارزانتر از حمل دریایی نیست.
اما زمانی که به عنوان یک تاجر، بازرگان یا مدیر زنجیره تامین میخواهید کالایی را از چین، دبی یا اروپا به ایران وارد کنید (یا بالعکس)، با یک اصطلاح تخصصی و یک دوراهی مهم روبرو میشوید: بار شما FCL است یا LCL؟
انتخاب بین این دو روش، تاثیر مستقیمی بر سه فاکتور حیاتی تجارت شما دارد: هزینه تمامشده کالا، زمان رسیدن به مقصد (Transit Time) و امنیت محموله. بسیاری از واردکنندگان تازهکار به دلیل عدم آشنایی با تفاوتهای دقیق این دو روش، هزینههای گزافی را به خطوط کشتیرانی و فورواردرها پرداخت میکنند.
در این راهنمای جامع، کالبدشکافی دقیقی از روشهای FCL و LCL خواهیم داشت و نشان میدهیم که چگونه اپلیکیشن بینالمللی کامتیر، استعلام قیمت و رزرو کانتینر را از شرکتهای حملونقل دریایی برای شما ساده و شفاف میکند.
[اپلیکیشن سامانه حمل و نقل کامتیر](لینک دانلود اپلیکیشن)
FCL (Full Container Load) یا کانتینر دربست چیست؟
همانطور که از نامش پیداست (Full Container Load)، در این روش شما کل فضای یک کانتینر (معمولاً ۲۰ فوت یا ۴۰ فوت) را به صورت اختصاصی اجاره میکنید. مهم نیست که کانتینر کاملاً پر شده باشد یا تا نیمه؛ شما هزینه یک کانتینر کامل را به خط کشتیرانی پرداخت میکنید و هیچ بار دیگری (متعلق به شخص دیگر) در کنار بار شما قرار نمیگیرد.
مزایای حمل FCL:
-
امنیت بالا (کاهش آسیبدیدگی): بار شما در کارخانه مبدا درون کانتینر چیده شده، درب آن پلمپ گمرکی میشود و تا زمانی که به انبار شما در مقصد نرسد، درب آن باز نخواهد شد. این یعنی کمترین میزان دستخوردگی (Handling) و نزدیک به صفر بودن احتمال سرقت یا آسیب.
-
سرعت بیشتر در ترخیص: چون تمام بار متعلق به یک نفر است، در گمرک مقصد فرآیند بررسی اسناد و ترخیص سریعتر انجام میشود.
-
مقرونبهصرفه برای حجم بالا: اگر حجم بار شما از یک حد مشخص (معمولاً بیش از ۱۵ متر مکعب یا CBM) بیشتر باشد، اجاره یک کانتینر دربست بسیار ارزانتر از محاسبه کرایه به صورت وزنی/حجمی تمام میشود.
LCL (Less than Container Load) یا خردهبار دریایی چیست؟
اگر حجم بار شما کم باشد (مثلاً فقط ۲ پالت کالا به حجم ۵ متر مکعب خریدهاید)، اجاره یک کانتینر کامل اصلاً منطقی نیست. در اینجا روش LCL یا خردهبار (گروپاژ) وارد عمل میشود. در این روش، شرکت فورواردر بارهای کوچکِ متعلق به چندین تاجر مختلف را جمعآوری کرده و همه را در یک کانتینر مشترک (Consolidation) قرار میدهد. شما فقط به اندازه فضایی که بارتان اشغال کرده است (بر اساس CBM یا وزن) کرایه پرداخت میکنید.
مزایای حمل LCL:
-
کاهش چشمگیر هزینهها برای بارهای کوچک: شما نیازی ندارید پول فضای خالی کانتینر را بدهید. این روش برای کسبوکارهای کوچک و متوسط (SME) یا خریدهای نمونه (Sample) فوقالعاده است.
-
مدیریت نقدینگی: نیازی نیست سرمایه خود را برای پر کردن یک کانتینر کامل بخوابانید؛ میتوانید خریدهای مستمر اما با حجم کم داشته باشید.
چالشهای LCL (که باید بدانید):
-
زمان ترانزیت طولانیتر: کانتینر LCL باید در انبارهای مبدا پر شود (Consolidation) و در بندر مقصد مجدداً باز شده و بارها تفکیک شوند (De-consolidation). این فرآیندها چند روز به زمان سفر اضافه میکند.
-
ریسک بیشتر آسیب: چون بار شما در کنار بارهای دیگران است و فرآیند تخلیه و بارگیری مجدد دارد، ریسک آسیب فیزیکی کمی بیشتر است (بستهبندی قوی در LCL حیاتی است).
-
تاخیرات گمرکی مشترک: اگر در کانتینر مشترک، مدارک گمرکیِ یکی از تجار مشکل داشته باشد، ممکن است کل کانتینر در گمرک معطل شود و بار شما هم گیر کند.
نقطه سر به سر: کِی از LCL به FCL سوئیچ کنیم؟
واحد اندازهگیری حجم در حمل دریایی، متر مکعب (CBM – Cubic Meter) است. یک کانتینر ۲۰ فوت حدوداً ۳۳ CBM ظرفیت دارد. قانون نانوشته اما کاربردی فورواردرها این است:
-
زیر ۱۳ الی ۱۵ CBM: روش LCL قطعاً اقتصادیتر است.
-
بین ۱۵ تا ۲۰ CBM: نقطه سر به سر است. باید کرایه هر دو روش را از فورواردر استعلام بگیرید. گاهی اجاره یک کانتینر ۲۰ فوتِ نیمهپر (FCL) ارزانتر از پرداخت هزینه LCL برای ۱۶ متر مکعب تمام میشود!
-
بالای ۲۰ CBM: قطعاً روش FCL (کانتینر دربست ۲۰ فوت یا ۴۰ فوت) را انتخاب کنید.
چگونه کامتیر حملونقل دریایی را برای شما دگرگون میکند؟
پیدا کردن نرخ مناسب برای FCL یا LCL در بازار سنتی نیازمند ایمیل زدن به دهها شرکت فورواردری، مقایسه فایلهای اکسل و درگیری با اصطلاحات پیچیده اینکوترمز است.
اما اپلیکیشن کامتیر، بستر هوشمند و یکپارچهای است که این معادله را ساده کرده است:
-
ارتباط بیواسطه با فورواردرها: در کامتیر، شما مستقیماً با معتبرترین شرکتهای حملونقل دریایی ارتباط میگیرید. مشخصات بار خود (CBM، وزن، پورت مبدا و مقصد) را ثبت میکنید و فورواردرها نرخ رقابتی خود را اعلام میکنند.
-
مقایسه شفاف خدماتدهندهها: شما میتوانید قیمت تمامشده (شامل کرایه حمل، THC، هزینه صدور بارنامه و…) را بین شرکتهای مختلف مقایسه کنید و بهترین گزینه را برگزینید.
-
پشتیبانی از حمل ترکیبی (Multimodal): بار شما با کشتی به بندرعباس میرسد. حالا چه؟ در پلتفرم یکپارچه کامتیر، میتوانید بلافاصله کامیون یا قطار (بخش حمل زمینی و ریلی) را برای ترانزیت کالا به تهران رزرو کنید. این یعنی مدیریت صفر تا صد لجستیک در یک اپلیکیشن.
سوالات متداول
۱. هزینه LCL بر اساس وزن محاسبه میشود یا حجم؟ در حمل دریایی، مبنای محاسبه LCL مقایسه وزن و حجم (W/M) است. معمولاً هر ۱۰۰۰ کیلوگرم معادل ۱ متر مکعب (CBM) در نظر گرفته میشود. هر کدام که بیشتر باشد، مبنای محاسبه کرایه قرار میگیرد.
۲. آیا کامتیر برای صادرات هم خدمات دریایی ارائه میدهد؟ بله، کامتیر یک پلتفرم دوطرفه برای واردات و صادرات است. شما میتوانید کانتینر خالی برای بارگیری در کارخانه خود رزرو کنید و امور صادراتی را از طریق شرکتهای حاضر در پلتفرم پیش ببرید.
۳. آیا امکان ردیابی کانتینر دریایی در کامتیر وجود دارد؟ بله، با وارد کردن شماره کانتینر یا شماره بارنامه (B/L) در سیستمهای یکپارچه متصل به کامتیر، میتوانید موقعیت لحظهای کشتی را بر روی آبهای آزاد رصد کنید.
سکان تجارت خود را در دست بگیرید
انتخاب بین FCL و LCL تنها یکی از دهها تصمیمی است که یک تاجر باید بگیرد. با استفاده از پلتفرمی که تمام ارائهدهندگان خدمات را یکجا جمع کرده است، تصمیمگیری را بر پایه دادههای شفاف و قیمتهای رقابتی انجام دهید.
برای دریافت استعلام قیمت حمل دریایی از چین، هند، اروپا و دبی، همین حالا وارد [اپلیکیشن سامانه حمل و نقل کامتیر](لینک دانلود اپلیکیشن) شوید.