اگر تولیدکننده مواد پودری، گرانولی یا معدنی هستید (مانند سیمان، گچ، گندم، ذرت، مواد پتروشیمی)، همیشه با این سوال استراتژیک روبرو هستید: “آیا مواد را در کیسه (جامبوبگ یا کیسه ۵۰ کیلویی) بستهبندی کنم و روی پالت بفرستم؟ یا به صورت فله در کامیون کمپرسی بریزم؟”
این تصمیم فقط مربوط به حمل و نقل نیست؛ بلکه بر هزینههای بستهبندی، انبارداری و تخلیه در مقصد تاثیر مستقیم دارد.
-
حمل فله به نظر ارزانتر میآید (چون پول کیسه نمیدهید)، اما “افت بار” (Wastage) دارد.
-
حمل پالت تمیزتر است، اما هزینه بستهبندی و لیفتراک دارد.
در این مقاله تحلیلی، دو کفه ترازو را با هم مقایسه میکنیم تا ببینید برای کسبوکار شما، کدام روش در سامانه کامتیر بهصرفهتر است.
[اپلیکیشن سامانه حمل و نقل کامتیر](لینک دانلود اپلیکیشن)
حمل فله (Bulk Transport): مزایا و معایب
در این روش، محصول مستقیماً داخل اتاق کامیون (کمپرسی یا بونکر) ریخته میشود.
مزایا:
-
حذف هزینه بستهبندی: هزینه خرید کیسه، پالت و شرینک حذف میشود (که رقم بزرگی است).
-
استفاده حداکثری از ظرفیت: هیچ فضای خالی بین کیسهها وجود ندارد. کامیون دقیقاً به اندازه ظرفیت مجاز (مثلاً ۲۵ تن) پر میشود.
-
تخلیه سریع: یک کامیون کمپرسی در عرض ۳ دقیقه بار را خالی میکند (با جک بالا برنده).
معایب:
-
نیاز به زیرساخت در مقصد: مشتری باید “سیلو” یا “حوضچه تخلیه” داشته باشد. اگر مشتری شما یک مغازه مصالحفروشی کوچک است، نمیتوانید برایش فله بفرستید.
-
افت بار (Prt): همیشه مقداری از بار در کف کامیون میماند یا در اثر باد پخش میشود. (حدود ۱ تا ۲ درصد افت طبیعی است).
-
آلودگی: احتمال مخلوط شدن بار با گرد و خاک یا باقیمانده بار قبلی کامیون وجود دارد.
حمل پالتبندی شده (Palletized Cargo): مزایا و معایب
در این روش، مواد در کیسه بستهبندی شده، روی پالت چوبی چیده و با کامیون کفی یا چادری حمل میشوند.
مزایا:
-
حفاظت و تمیزی: بار کاملاً محفوظ است و آلوده نمیشود.
-
انبارش آسان: مشتری میتواند پالتها را تا ماهها در انبار نگه دارد (برخلاف فله که باید سریع مصرف یا سیلو شود).
-
فروش آسان: محصول بستهبندی شده ارزش افزوده دارد و راحتتر فروخته میشود.
معایب:
-
هزینه سربار: هزینه کیسه، پالت، تسمه و نیروی انسانی بستهبندی.
-
ظرفیت کمتر: وزن خود پالتها (هر کدام ۲۰ کیلو) از ظرفیت مفید بار کم میکند. همچنین فضای خالی بین پالتها یعنی حمل هوای بیشتر.
-
زمان تخلیه: تخلیه یک تریلی پالت با لیفتراک حدود ۴۵ دقیقه زمان میبرد.
فرمول تصمیمگیری: کدام را انتخاب کنیم؟
انتخاب روش فله (کمپرسی/بونکر) اگر:
-
حجم مصرف مشتری بسیار بالاست (مثلاً کارخانه آسفالت یا مرغداری بزرگ).
-
مشتری سیلو و تجهیزات تخلیه دارد.
-
ارزش ریالی کالا پایین است (مثل ماسه یا گندم) و هزینه بستهبندی توجیه ندارد.
انتخاب روش پالت (کفی/چادری) اگر:
-
کالا گرانقیمت یا حساس است (مثل مواد پتروشیمی گرید پزشکی).
-
مشتری نهایی مصرفکننده خرد است.
-
مسیر طولانی است و احتمال ریزش بار فله وجود دارد.
نقش کامتیر در تامین هر دو نوع ناوگان
مهم نیست استراتژی شما چیست، کامتیر ابزار اجرای آن را دارد:
-
برای حمل فله: ما دسترسی گستردهای به ناوگان کمپرسی (۶ چرخ، ۱۰ چرخ و تریلی) و همچنین بونکر (برای سیمان و آرد) داریم. رانندگان این بخش به تخلیه در سیلوها مسلط هستند.
-
برای حمل پالت: ناوگان تریلی کفی و لبهدار ما مجهز به تسمه و ابزار مهار بار هستند تا پالتها در پیچ جاده نریزند.
سوالات متداول
۱. آیا کامتیر “بونکر” هم اعزام میکند؟ بله، برای حمل سیمان فله، آرد و مواد پودری که نباید در معرض هوا باشند، بونکر بهترین و بهداشتیترین گزینه است که در سامانه موجود میباشد.
۲. در حمل فله، چگونه وزن دقیق را محاسبه کنیم؟ مبنای محاسبه، “قبض باسکول مبدا و مقصد” است. کامیون پر و خالی در هر دو سر باسکول میشود. اگر اختلاف وزن مبدا و مقصد بیش از حدِ استاندارد (تلورانس جاده) باشد، راننده مسئول کسری بار است.
۳. آیا میتوان بار فله را با “کامیون لبهدار” برد؟ بله، برای بارهایی مثل چغندر یا قراضه آهن که نیاز به کمپرسی ندارند، تریلی لبهدار گزینه خوبی است، اما تخلیه آن زمانبرتر است (دستی یا با بیل مکانیکی).
هزینه تمام شده را مدیریت کنید
گاهی اوقات تغییر روش از بستهبندی به فله (یا برعکس)، میتواند میلیونها تومان در ماه صرفهجویی ایجاد کند. یک مشاوره با تیم فنی ما میتواند دید شما را باز کند.
آیا نیاز به کمپرسی دارید یا تریلی کفی؟ هر دو در یک اپلیکیشن منتظر شما هستند. همین حالا وارد [اپلیکیشن سامانه حمل و نقل کامتیر](لینک دانلود اپلیکیشن) شوید و ناوگان مناسب خود را سفارش دهید.